Sayur yang sesuai
Kobis, timun, labu siam, bunga kubis atau kacang buncis—dimasak tanpa banyak garam.
Asas setiap hidangan
Formula pinggan yang mudah diingati
Gunakan sukatan sederhana dan kaedah masakan ringkas. Jumlah protein sebenar tetap perlu mengikut nasihat doktor atau pakar diet buah pinggang.
Nasi atau karbohidrat
Kira-kira ½–¾ cawan nasi masak. Elakkan satu pinggan penuh dan minuman bergula.
Protein sederhana
Bahagian kecil ikan, ayam tanpa kulit, telur atau tauhu. Jangan gandakan lauk berprotein.
Kaedah masak: pilih kukus, rebus, sup, panggang atau tumis dengan sedikit minyak. Elakkan kiub pati, kicap berlebihan dan kuah pekat.
Rancang sebelum membeli
Senarai belian bajet seminggu
Tandakan barang yang sudah dibeli. Tanda pilihan akan disimpan pada telefon ini.
Senarai keperluan asas
Kawal risiko tersembunyi
Makanan yang perlu dikurangkan kuat
Kebanyakan garam, gula dan fosfat tambahan datang daripada minuman serta makanan yang telah diproses.
Minuman manis
Teh tarik, kopi 3-dalam-1, kordial, air berkarbonat, jus dan minuman tenaga.
Garam tersembunyi
Kicap, sos tiram, budu, belacan, ikan masin, jeruk, sambal botol dan kiub pati.
Makanan diproses
Mi segera, sosej, nugget, burger, daging proses dan makanan dalam tin.
Lemak berlebihan
Santan pekat, kulit ayam, daging berlemak, mentega dan makanan bergoreng.
Pencetus gastrik
Sambal pedas, kari berminyak, makanan terlalu masam, kopi dan coklat jika mencetuskan simptom.
Jamu tanpa semakan
Elakkan suplemen herba atau garam diet tanpa kelulusan doktor, terutama apabila kalium tinggi.
Jangan sekat secara membuta tuli
Panduan mengikut keputusan darah
Diet buah pinggang tidak sama untuk semua orang. Sekatan yang tidak perlu boleh menyebabkan kekurangan zat.
Semak buah, sayur dan minuman
Doktor mungkin menghadkan pisang, oren, tomato, kentang, nangka, air kelapa, jus serta produk herba. Jangan hentikan semuanya tanpa keputusan ujian.
Utamakan makanan segar
Hadkan kola, makanan diproses, susu atau keju berlebihan, organ dalaman, kekacang dan bahan tambahan yang mengandungi perkataan “phos”.
Jumlah air mesti ditentukan
Jangan terus mengikut nasihat umum “lapan gelas sehari”. Doktor perlu menetapkan had air berdasarkan keadaan jantung, buah pinggang dan ubat.
Lebih mesra perut
Empat langkah untuk gastrik
Kenal pasti pencetus peribadi kerana tidak semua pesakit mengalami simptom daripada makanan yang sama.
Makan secara teratur
Ambil hidangan kecil dan jangan membiarkan perut terlalu lama kosong jika ia mencetuskan simptom.
Kurangkan pedas dan lemak
Makanan pedas, berminyak serta bergoreng boleh memburukkan rasa tidak selesa.
Jarak sebelum tidur
Elakkan makan tiga hingga empat jam sebelum berbaring atau tidur.
Pantau pencetus
Catat jika kopi, coklat, tomato, makanan masam atau minuman berkarbonat mencetuskan simptom.
Soalan lazim
Perkara penting sebelum diamalkan
Tidak semestinya. Pesakit dialisis lazimnya mempunyai keperluan protein, cecair, kalium dan fosfat yang berbeza. Dapatkan pelan khusus daripada pakar diet renal.
Jangan gunakan tanpa semakan doktor. Banyak garam rendah natrium menggantikan natrium dengan kalium dan mungkin tidak selamat apabila fungsi buah pinggang lemah.
Tidak. Jenis dan sukatan buah bergantung pada kawalan gula serta paras kalium. Sekatan berlebihan tanpa ujian darah boleh mengurangkan kepelbagaian zat.
Tidak ada satu waktu wajib untuk semua orang. Makan malam masih boleh diambil. Jika tidur sekitar 10.00–11.00 malam, waktu 6.00–7.00 malam ialah contoh yang praktikal supaya ada jarak 3–4 jam sebelum tidur. Waktu sebenar perlu diselaraskan dengan masa tidur, bacaan gula dan jadual ubat.
Bawa keputusan eGFR, kreatinin, kalium, fosfat, HbA1c, tekanan darah, senarai ubat serta catatan makanan beberapa hari. Maklumat ini membantu pelan disesuaikan dengan lebih selamat.
Sokongan ikhlas
Bersama meneruskan usaha yang bermanfaat
Jika halaman ini memberi manfaat dan tuan/puan berlapang dada untuk membantu Abang Ali meneruskan usaha membangunkan landing page penjagaan kesihatan seperti ini, sumbangan ikhlas boleh disalurkan melalui kod QR di sebelah.
Setiap sumbangan membantu menampung masa, penyelenggaraan serta usaha menambah baik kandungan agar terus mudah dicapai oleh masyarakat.
♡ Tiada paksaan—doa, perkongsian dan sokongan tuan/puan juga amat kami hargai.
Sumbangan bukan bayaran untuk nasihat perubatan.
Sumber dipercayai
Rujukan kesihatan rasmi
Maklumat diringkaskan daripada panduan kesihatan awam dan tidak menggantikan penilaian profesional.
Kementerian Kesihatan MalaysiaPengurusan penyakit buah pinggang kronik↗
NIDDKPemakanan sihat untuk orang dewasa dengan CKD↗
National Kidney Foundation MalaysiaPanduan pemakanan CKD dan kalium↗
American Heart AssociationPanduan pengambilan natrium↗
NHSMaklumat dan penjagaan gastritis↗
NKF Pre-Dialysis CookbookInspirasi resipi untuk pra-dialisis↗
NIDDK DiabetesWaktu makan, ubat dan risiko gula rendah↗
NHS Stomach UlcerHidangan kecil dan jarak sebelum tidur↗